GS.TSKH Hoàng Tích Huyền
Nguyên trưởng khoa Dược lý – trường Đại học Y Hà Nội
Trĩ là tình trạng giãn tĩnh mạch của các tổ chức tại hậu môn hoặc ở lối ra của trực tràng. Chúng là nguyên nhân gây chảy máu trực tràng hay gặp nhất. Đám rối tĩnh mạch nằm ở lớp dưới niêm mạc được giữ tại chỗ bởi các dải sợi cơ có tính đàn hồi. Khi có thoái hoá keo, thì các dải sợi cơ này sẽ nhão ra dần, hiện tượng thoái hoá này bắt đầu khoảng tuổi 20, nên bệnh trĩ ít gặp ở trẻ em. Khi các dải sợi cơ chùng và nhão ra, cộng thêm áp lực trong xoang bụng tăng lên, như khi táo bón kéo dài hoặc rối loạn đại tiện, thì các búi trĩ sẽ căng phồng to lên. Lúc đầu, các búi trĩ còn nằm trong lòng hậu môn hoặc lấp ló ở rìa ống hậu môn, nhưng lâu dần các dải treo đứt hẳn, búi trĩ sẽ sa ra ngoài và gần như thường xuyên nằm ngoài ống hậu môn.
Bệnh trĩ có tỉ lệ người mắc bệnh cao, nhất là ở những người cao tuổi. Y học cổ Trung hoa có câu “Thập nhân cửu trĩ”, tức thiên hạ có 10 người, thì 9 người bị trĩ.
Nhiều yếu tố là nguồn gốc phát sinh bệnh trĩ:
- Trĩ gặp nhiều ở những người phải đứng lâu, phải ngồi nhiều như làm việc bàn giấy, nhân viên văn phòng, ngồi bán hàng….Ở tư thế nằm, áp lực tĩnh mạch là 25cm, khi ở tư thế đứng, áp lực sẽ tăng vọt lên 75cm nước.
- Những người bị lị và táo bón, mỗi khi đại tiện phải rặn nhiều là một nguyên nhân dẫn tới bệnh trĩ vì khi rặn, áp lực trong lòng ống hậu môn tăng lên gấp 10 lần.
- Tăng áp lực trong khoang bụng: như làm việc chân tay nặng nhọc, viêm phế quản mạn tính, giãn phế quản, suy tim…. áp lực trong khoang bụng tăng, nên dễ mắc phải bệnh trĩ.
- U hậu môn - trực tràng và tiểu khung: ung thư trực tràng, u xơ tử cung, thai sản ở phụ nữ, các loại u khác ở vùng hậu môn - trực tràng và vùng tiểu khung sẽ cản trở máu từ hậu môn - trực tràng trở về và là nguyên nhân của bệnh trĩ.
Triệu chứng của bệnh trĩ:
Những triệu chứng của trĩ biểu hiện không rõ rệt, người bệnh và thầy thuốc thường không khẳng định được thời gian bắt đầu của bệnh, chỉ khi xuất hiện các rối loạn không thể tự điều chỉnh được và có ảnh hưỏng tới đời sống và lao động, người bệnh mới đi khám. Do đó, cần theo dõi những biến đổi của cơ thể để nhận biết được triệu chứng của bệnh trĩ:
- Chảy máu là triệu chứng đến sớm nhất và thường gặp nhất. Lúc đầu chảy máu rất kín đáo, chỉ thấy một chút máu ở giấy vệ sinh hoặc phân. Lâu dần, phải rặn do táo bón, máu sẽ chảy thành giọt, có khi ngồi xổm hoặc đi lại nhiều cũng thấy máu chảy.
- Người mắc bệnh cảm giác vướng, đau ở vùng hậu môn, triệu chứng đau do tắc mạch ở búi trĩ có các cục máu đông nhỏ.
- Ngứa hậu môn và quanh hậu môn.
- Sa trĩ: trĩ nội lúc đầu còn ở bên trong hậu môn - trực tràng. Về sau, búi trĩ to lên và sa ra ngoài hậu môn, mạch bị tắc gây phù nề và nghẹt không tụt trở lại trong lòng hậu môn được nữa, kèm theo triệu chứng nứt hậu môn và rất đau mỗi khi đại tiện. Trĩ ngoại ảnh hưởng rất xấu tới khả năng sinh hoạt, lao động, người bệnh sợ không dám ăn vì sợ phải đại tiện nhiều lần.
- Viêm trực tràng
- Một số trương trường hợp do chảy máu nhiều sẽ dẫn tới thiếu máu nặng (hồng cầu dưới 1.000.000/mm3, hematocrit dưới 10% )
Cách chữa trị :
Trong sinh hoạt: người bệnh nên hạn chế những công việc nặng nhọc, tránh động tác mạnh làm cho áp lực trong xoang bụng tăng lên đột ngột. Tránh ngồi lâu, đứng nhiều. Tránh va chạm vùng hậu môn, giấy vệ sinh phải mềm, dùng các loại xà phòng ít tính acid. Giữ sạch vùng hậu môn, nhưng tránh rửa quá nhiều sẽ va chạm gây thương tổn
Chế độ ăn: tránh bia, rượu, các thức ăn dễ kích ứng niêm mạc dạ dày, ruột (như ớt, hồ tiêu, cà ri…), tránh tiêu chảy. Nên ăn nhiều chất xơ như ăn cam, quýt giúp phân mềm, đỡ táo bón. Nên dùng những thực phẩm giàu dinh dưỡng, dùng nhiều các loại rau nhuận tràng như rau lang, rau mồng tơi, rau đay, rau dền để nấu canh ăn thường xuyên rất tốt cho người bệnh trĩ. Đặc biệt nên sử dụng rau dấp cá có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu, rất hiệu quả trong trị táo bón, bệnh trĩ. Chuối cũng là loại quả có giá trị nhuận tràng tốt, sau mỗi bữa ăn nên dùng một quả chuối. Củ khoai lang cũng có công dụng nhuận tràng tốt, nên ăn thêm vào các bữa ăn phụ.
Dùng chất làm săn nhẹ da tại chỗ; flavonoid (như rutin) giúp tăng cường chức năng mao mạch, giảm suy yếu mao mạch và tĩnh mạch, làm tăng sự bền vững của hồng cầu, giảm trương lực cơ trơn, chống co thắt.
Dùng kết hợp với Đương quy có tác dụng bổ máu, chống thiếu máu, giúp chữa viêm loét mụn nhọt, có tác dụng nhuận tràng, thông đại tiện, chống táo bón.
Curcumin (hoạt chất chính có trong củ nghệ) có tính chống viêm, ức chế khối u, thông mật, lợi tiêu hóa, bổ sung Curcumin giúp chống viêm và làm mau lành các vết tổn thương của trĩ. Magie có tác dụng nhuận tràng, giúp hạn chế chứng táo bón, Magie còn là một khoáng chất rất cần thiết cho cơ thể.
Nên kết hợp những chất trên cùng với Cao dấp cá và sử dụng cho người bệnh trĩ để cho hiệu quả tốt nhất. Ngay khi bắt đầu có triệu chứng nhẹ của trĩ nên điều chỉnh chế độ ăn và bổ sung những chất cần thiết trên, khi đã mắc trĩ hoặc đã qua phẫu thuật cắt búi trĩ thì nên dùng thường xuyên, duy trì để co búi trĩ và ngăn ngừa tái phát.
Các dưỡng chất nói trên được chiết xuất tạo ra nhiều loại thực phẩm chức năng để phòng ngừa và hỗ trợ điều trị bệnh trĩ. Trong số đó, sản phẩm An Trĩ Vương của công ty Hồng Bàng là một trong những sản phẩm được đánh giá an toàn và có hiệu quả cao nhất. An Trĩ Vương chứa cao dấp cá, curcumin, đương quy, magie và rutin, vừa giúp giảm nhanh các triệu chứng của bệnh trĩ, vừa có thể dùng cho phụ nữ có thai và cho con bú, là một giải pháp mới cho những bệnh nhân đang phải đối mặt với nguy cơ bệnh trĩ, nhất là trong dịp Tết này.
Công ty Tư vấn Y dược Quốc tế (IMC – International Medical Consultants) là nhà sản xuất Thực phẩm chức năng cao cấp thương hiệu Việt hàng đầu tại Việt Nam với các dòng sản phẩm Thực phẩm chức năng và chăm sóc sức khỏe có nguồn gốc từ thiên nhiên độc đáo và được sự tin dùng của thị trường. Các sản phẩm Thực phẩm chức năng cao cấp do IMC sản xuất tiêu biểu như Nga Phụ Khang, Cốt Thoái Vương, Spacaps…..