Ở nước ta, ngành Thực phẩm Chức năng (TPCN) đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ cả về số lượng và chủng loại các sản phẩm được đưa ra thị trường cũng như số lượng các doanh nghiệp tham gia vào thị trường này. Trong bối cảnh đó, việc áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng là vô cùng cần thiết để tạo ra một sân chơi công bằng cho các doanh nghiệp đồng thời hướng đến chất lượng sản phẩm uy tín, ổn định  trên thị trường. Để người tiêu dùng có thể tin tưởng sử dụng các sản phẩm thực phẩm chức năng trong nước với chất lượng cao và giá thành phù hợp, điều cần thiết là phải có các cơ quan quản lý và có vai trò trọng tài bảo vệ người tiêu dùng trước các sản phẩm thực phẩm chức năng. Để giúp độc giả có thể hiểu thêm về vấn đề kiểm nghiệm các sản phẩm thực phẩm chức năng, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện cùng ThS. Bùi Thị Hoà, Giám đốc Trung tâm Kiểm nghiệm và Hợp chuẩn, Phó Viện trưởng Viện thực phẩm chức năng  – ( VIDS), về vấn đề này.

P.V: Thưa bà, xin bà vui lòng cho độc giả báo Khoa học và Đời sống biết thế nào là thực phẩm chức năng và xu hướng sử dụng thực phẩm chức năng ở nước ta hiện nay cũng như sự cần thiết phải có một cơ quan quản lý hiệu quả lĩnh vực này?

ThS. Bùi Thị Hòa: Theo thông tư số 08/TT-BYT ngày 23/8/2004 của Bộ Ytế, Thực phẩm chức năng (TPCN) là sản phẩm dùng để hỗ trợ phục hồi, duy trì hoặc tăng cường chức năng của các bộ phận trong cơ thể, có tác dụng dinh dưỡng, tạo cho cơ thể tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng và giảm nguy cơ bệnh tật. Mặt khác TPCN còn là sản phẩm có tác dụng chống lão hóa, kéo dài tuổi thọ, tăng cường sức đề kháng,  giảm nguy cơ bệnh tật, hỗ trợ điều trị bệnh, làm đẹp con người và làm xã hội phát triển. Chính vì vậy ở Việt nam, TPCN được biết tới gần 10 năm qua (từ năm 2000) và ngày càng được tiêu thụ rộng rãi, có hàng trăm cơ sở sản xuất trong nước và có hơn 3000 loại TPCN đang được lưu hành trên thị trường.

Hiện nay, Bộ Y tế ban hành nhiều văn bản pháp lý liên quan đến thực phẩm chức năng về công tác quản lý, kiểm tra sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu. Tuy vậy, chất lượng của các TPCN trong những năm gần đây còn nhiều bức xúc và nổi cộm. Chất lượng nhiều loại TPCN chưa được đánh giá một cách đúng đắn và chưa được tiêu chuẩn hóa. Nên người tiêu dùng lo ngại về chất lượng và an toàn của sản phẩm TPCN sản xuất trong nước dẫn đến việc một bộ phận người dân không dùng sản phẩm TPCN sản xuất tại Việt Nam mà dùng sản phẩm nhập ngoại với mức chi phí lớn hơn nhiều lần.

Nguyên nhân cơ bản là do chưa có đầy đủ phòng Thí nghiệm (TN), thiếu nhân lực, thiếu thiết bị và chưa đầu tư đủ kinh phí cho công tác kiểm nghiệm các sản phẩm TPCN dẫn tới việc không kiểm tra và giám sát được chất lượng loại sản phẩm này. Thực tế hiện nay chưa có các phòng Thí nghiệm đạt tiêu chuẩn ISO/IEC-17025 về lĩnh vực TPCN.

Vấn đề cấp bách đặt ra là các sản phẩm chức năng muốn được lưu hành phải đảm bảo chất lượng, an toàn và hiệu quả cho người sử dụng. Muốn thế việc kiểm nghiệm các sản phẩm TPCN theo tiêu chuẩn qui định (tiêu chuẩn đã được phê duyệt) là cần thiết và bắt buộc. Như vậy, cần có các phòng TN đạt tiêu chuẩn ISO/IEC-17025 về lĩnh vực TPCN đi vào hoạt động không những trong hệ thống kiểm nghiệm của nhà nước (từ Trung ương đến địa phương) mà cả các trung tâm kiểm nghiệm TPCN phi chính phủ.

P.V: Thưa bà, như vậy với vai trò là cơ quan quản lý và nghiên cứu, Viện thực phẩm chức năng Việt Nam đã làm gì trong vấn đề đảm bảo chất lượng và an toàn cho TPCN?

ThS. Bùi Thị Hòa:  Với cố gắng và nỗ lực của ban lãnh đạo cũng như toàn thể cán bộ của Viện Thực phẩm chức năng (VIDS), phấn đấu vượt qua những tồn tại và thách thức nhằm góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 46-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới, Viện Thực phẩm chức năng đã thành lập Trung tâm Kiểm nghiệm và Hợp chuẩn. Trung tâm phấn đấu trở thành đơn vị kiểm tra, kiểm nghiệm chất lượng thực phẩm chức năng đầu tiên và được công nhận là Tổ chức chứng nhận sản phẩm được phép thực hiện hợp chuẩn các sản phẩm chức năng. Dự kiến tháng 8/2010 phòng TN đạt tiêu chuẩn ISO/IEC 17025 về TPCN. Trung tâm đã và sẽ được trang bị các máy móc và thiết bị hiện đại với phương châm hợp tác và kêu gọi đầu tư, nhân viên được đào tạo để có đủ năng lực thực hiện tốt các tiêu chí đã đề ra, chuẩn bị cho lộ trình thống nhất các tiêu chuẩn trong toàn khối ASEAN về thực phẩm chức năng.

P.V: Cảm ơn bà


(Trích nguồn: Báo Khoa học và Đời sống)