Sức khỏe luôn được xem là vốn quý giá nhất của con người. Tuy nhiên phải làm sao và bằng cách nào để sức khỏe của mỗi chúng ta được chăm sóc, được bảo vệ tốt nhất thì thực sự là vấn đề không hề đơn giản chút nào. Mặt khác, hiện nay sức khỏe loài người đang bị đe dọa nghiêm trọng do nhiều nguyên nhân khác nhau... trong đó chủ yếu là do cơ thể chúng ta hàng ngày tích trữ nhiều độc tố và các chất dư thừa trong cơ thể sống... Do vậy, hiện nay có rất nhiều các hình thức chăm sóc sức khỏe như tập thể dục thể thao, yoga, vật lý trị liệu... Và một trong những cách đơn giản mà hiệu quả nhất đó là sử dụng đúng cách các loại thực phẩm chức năng có nguồn gốc từ thiên nhiên.

Để giúp quý độc giả có một giải pháp hợp lý nhất cho việc hỗ trợ điều trị và chăm sóc sức khỏe bằng thực phẩm chức năng có nguồn gốc thiên nhiên, đặt biệt là hiểu thêm về thành phần hoạt chất của thực phẩm chức năng; chúng tôi đã có cuộc trao đổi cùng PGS.TS. Phạm Quốc Long – Viện trưởng Viện hóa học các Hợp chất thiên nhiên xung quanh vấn đề này.

PV: Xin PGS.TS cho biết thực trạng việc triển khai ứng dụng những nghiên cứu khoa học về các hợp chất thiên nhiên vào sản xuất thực phẩm chức năng hiện nay?
PGS.TS: Cho đến nay, theo thống kê thì có tới gần 60% các loại thuốc lưu hành trên thị trường thế giới bắt nguồn, hay mô phỏng từ các hợp chất nguồn gốc thiên nhiên.

Tuy nhiên, việc nghiên cứu thành công các công trình khoa học về hợp chất nguồn gốc thiên nhiên và triển khai áp dụng các thành công đó vào thực tiễn sản xuất là hai quá trình rất khác nhau. Các chương trình, đề tài, dự án nghiên cứu được các nhà khoa học xây dựng và hoàn thành là một kho dữ liệu khổng lồ trong khi việc triển khai ứng dựng vào sản xuất hiện nay còn khá hạn chế.

Theo tôi có một số nguyên nhân cơ bản dẫn tới sự mất cân bằng giữa hai quá trình trên như sau:

Thứ nhất là: Việc ra đời bất kỳ một loại thuốc biệt dược nguồn gốc thiên nhiên nào đòi hỏi nhà sản xuất phải đầu tư thời gian rất dài (ít nhất từ 5 – 7 năm) và với chi phí rất tốn kém. Do vậy, chỉ có các nước có nền công nghiệp dược phát triển và các công ty lớn mới có thể triển khai được sản xuất và chiếm lĩnh thị trường này. 

Thứ hai là: Đối với thực phẩm chức năng thì có nguồn gốc hầu hết là các hợp chất thiên nhiên. Thế giới hiện đại đang có xu hướng quay về với việc sử dụng các sản phẩm nguồn gốc các hợp chất thiên nhiên có trong động vật, cây cỏ và sinh vật biển, cũng như khai thác kinh nghiệm Y học cổ truyền và nền văn minh ẩm thực của các dân tộc phương Đông, nhằm hạn chế tối đa việc đưa các hoá chất vào cơ thể - thủ phạm của các phản ứng phụ, quen thuốc, nhờn thuốc (hiện nay, 90-95% số nhóm chất quan trọng như kháng sinh, các loại vitamin, các nội tiết tố... có nguồn gốc hoá học tổng hợp). Xu thế này cùng với những thành công bước đầu đã đạt được từ các công trình nghiên cứu khoa học và với tiềm năng to lớn của chúng ta về tài nguyên thiên nhiên nhiệt đới gió mùa phong phú; đó là những cơ sở quan trọng để chúng ta đẩy mạnh nghiên cứu, sản xuất các loại thực phẩm chức năng - một lĩnh vực có nhiều triển vọng, và Việt Nam hoàn toàn có đủ khả năng trở thành quốc gia về y học thiên nhiên.

Mặt khác, để tạo ra sản phẩm thực phẩm chức năng sẽ đỡ tốn nhiều thời gian và tiền bạc hơn nên có thể nhanh chóng đưa sản phẩm vào phục vụ hiệu quả sức khỏe cộng đồng một cách toàn diện, ngay từ giai đoạn phòng bệnh, đến hỗ trợ chữa bệnh và phục hồi sau khi chữa bệnh.

Thứ ba là: Để sản xuất được các sản phẩm thực phẩm chức năng thực sự hiệu quả và chất lượng tốt, một vấn đề đặt ra là các nhà sản xuất cần phải kiểm soát và đưa ra các tiêu chuẩn chung quy định về vệ sinh, độ độc, kim loại nặng, vi khuẩn và an toàn của thực phẩm chức năng. Hiện nay, với sự phát triển mạnh mẽ của tin học, sự hỗ trợ của các công cụ, máy móc phân tích hiện đại sẽ góp phần rất lớn trong việc giúp con người kiểm soát được chất lượng và hiệu quả dược liệu và các loại sản phẩm thực phẩm chức năng trên thị trường.

Hiện nay, việc nghiên cứu để tạo ra sản phẩm có nguồn gốc thiên nhiên nói chung và thực phẩm chức năng nói riêng ở Việt Nam phần lớn mới chỉ dừng lại ở mức nghiên cứu cơ bản. Trên thực tế việc định hướng và đưa vào sản xuất là cả một quá trình dài, cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa nhà nghiên cứu cơ bản, nhà nghiên cứu triển khai và các nhà đầu tư, nhà sản xuất với mục đích chung là tăng cưòng chăm sóc và phục vụ sức khoẻ cộng đồng.

PV: Xin PGS.TS cho biết những công trình nghiên cứu tiêu biểu về tác dụng của những hợp chất được tách chiết từ thiên nhiên trong sản phẩm. Đồng thời xin ông những xu hướng nghiên cứu mới hiện nay.
PGS.TS: Trong 10 năm gần đây Viện hóa học các Hợp chất thiên nhiên – thuộc Viện khoa học và công nghệ Việt Nam đã tiến hành nhiều đề tài khoa học công nghệ cấp nhà nước (KC09.15, KC09.21, KC09.09, KC10.20…); các dự án hợp tác quốc tế song phương và Nghị định thư giữa hai nhà nước (Việt Nam – Vương quốc Bỉ, Việt Nam – Liên bang Nga, Việt Nam – Hàn Quốc, Việt Nam – Liên bang Đức…). Thông qua những công trình nghiên cứu đó đã sàng lọc phát hiện hàng trăm các hoạt chất có hoạt tính sinh học cao có nguồn gốc thiên nhiên từ thực vật, sinh vật biển, vi sinh vật… Đây có thể coi là kho dữ liệu “data base” quan trọng cho việc triển khai ứng dụng sản xuất các sản phẩm cho y, dược, công nghệ thực phẩm trong đó có thực phẩm chức năng.

Trong số rất nhiều sản phẩm thực phẩm chức năng là thành quả của sự hợp tác giữa Viện hóa học các Hợp chất thiên nhiên với các nhà đầu tư như HASAMIN từ Hải sâm, MALLOTUS từ cây bùm bụp; trong đó không thể không kể đến sản phẩm thực phẩm chức năng Cốt Thoái Vương có chứa hoạt chất từ sinh vật biển. Đây là sản phẩm do Công ty IMC sản xuất; có tác dụng rất tốt trong quá trình hỗ trợ giảm đau xương khớp, góp phần giúp xương chắc khỏe, làm chậm quá trình thoái hóa khớp; hỗ trợ điều trị thoái hoá đốt sống.

Cũng theo ông, một hướng nghiên cứu rất mới là thông qua hợp tác Nghị định thư Việt Nam – Vương Quốc Bỉ, Việt nam – LB Đức đã xây dựng phương pháp đánh giá chất lượng dược liệu và sản phẩm thực phẩm chức năng bằng phương pháp “fingerprint” trên hệ máy LC-MS, GC-MS. Đây là những phương pháp phân tích hiện đại, rất có tiềm năng và phù hợp với xu thế quốc tế. Cũng chính từ phương pháp này sẽ giúp cho quá trình sản xuất thực phẩm chức năng nguồn gốc thiên được đảm bảo và nâng cao hiệu quả toàn diện hơn nữa cho người sử dụng.

PV: Xin cảm ơn TS

Quý độc giả muốn tìm hiểu thêm về các sản phẩm thực phẩm chức năng có nguồn gốc thiên nhiên, xin vui lòng gửi thư về hòm thư info@imc.net.vn, hoặc gọi điện cho Tổng đài tư vấn sức khỏe cộng đồng theo số máy 1900.58.58.15 hoặc 1900.80.15 (với quý khách sử dụng thuê bao Viettel). Các bác sĩ Tổng đài tư vấn sức khỏe cộng đồng sẵn sàng trả lời các câu hỏi của độc giả.

(Theo nguồn: Khoa học và Đời sống)

Công ty Tư vấn Y dược Quốc tế (IMC – International Medical Consultants) là nhà sản xuất Thực phẩm chức năng cao cấp thương hiệu Việt hàng đầu tại Việt Nam với các dòng sản phẩm Thực phẩm chức năng và chăm sóc sức khỏe có nguồn gốc từ thiên nhiên độc đáo và được sự tin dùng của thị trường. Các sản phẩm Thực phẩm chức năng cao cấp do IMC sản xuất tiêu biểu như Nga Phụ Khang, Cốt Thoái Vương, Spacaps…..